فلسفه و تاریخچه مهر نماز چیست؟
مهر نماز چیست؟
مهر نماز تکه ای سنگ، گل شکل داده شده و یا خاک قالب زده است. مسلمانان شیعه، هنگام سجده پیشانی خود را برآن قرار می دهند. شیعیان سجده بر مُهر را الزامی نمی دانند؛ بلکه سجده بر زمین، خاک، سنگ و آنچه از زمین روییده که غیر خوراکی و پوشاکی است، را ملاک می دانند. این ملاک بر اساس سیره پیامبر (ص) و اهل بیت می باشد. مُهر وسیله ای است که سجده بر خاک را در هر جا و هر مکان سهل و آسان می سازد. در ادامه به فلسفه و تاریخچه مهر نماز بررسی می شود.
دیدگاه شیعه در مورد مهر نماز
بر اساس فقه شیعه مُهردرسجده موضوعیت ندارد بلکه به هنگام سجده در نماز ، باید بر خاک یا سایر اجزای زمین یا بر چیزهایی که از زمین میروید به جز خوردنیها یا پوشیدنیها سجده کرد(۱).
همچنین بنابر فقه شیعه، سجده برتربت کربلا مستحب و بهترین چیزی است که سجده بر آن صحیح است(۲). از این رو شیعیان از تربت امام حسین (ع) مهر نماز ساخته و بر آن سجده میکنند(۳).
علت استفاده از مهر در نماز چیست؟
علت استفاده از مهر این است که اولا : بنا بر روایات بسیارى – که شیعه و سنى نقل نموده اند – پیامبر ( ص ) بر خاک سجده مى کردند و در تابستان که بر اثر هواى عربستان خاک و ماسه هاى کف مسجد النبى ( ص ) بسیار گرم و سوزان مى شد , بر حصیر سجده مى کردند . هشام از حضرت امام صادق ( ع ) پرسید : مرا آگاه ساز بر چه سجده رواست و بر چه ناروا . فرمودند : سجده تنها بر زمین و آنچه مىروید جایز است ، جز آنچه که پوشیدنى و خوردنى است . باز پرسید : فدایت شوم ! فلسفه آن چیست ؟ فرمودند : زیرا سجده خضوع در پیشگاه خداوند – عز و جل – است ، پس نشاید که بر پوشیدنى و خوردنى انجام گیرد زیرا دنیا گرایان بنده خوردنىها و پوشیدنىهایند ، و سجدهگر در سجدهاش خداى را پرستشگر است . لاجرم نشاید که پیشانى خود برمعبود دنیا گرایان – که فریفته فریبایى آنند – بسایند »
پانویس
- حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ج۵، ص۳۴۳؛ علامه حلی، اجوبه المسایل المهنائیه، ۱۴۰۱ق، ص۹۲؛ بروجردی، تبیان الصلاه، ۱۴۲۶ق، ج۶، ص۶۸؛ قمی، طباطبایی، الدلائل فی شرح المسائل، ۱۴۲۳ق، ج۲، ص۲۷۶.
- شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۱۳۶۷ش، ج۱، ص۲۶۸-۲۶۶؛ حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ج۵، ص۳۶۶-۳۶۷.
- امینی، السجود علی التربه الحسینیه، ۱۴۲۲ق، ص۶۶-۶۷.
درباره نویسنده
